Rysunkowya portret Żyda w jarmułce. Plakat zapowiadający kolejny podcast historyczny z cyklu "Ślad pokoleń"

Podcast historyczny „Polenaktion. Historia w trzech odsłonach”

Zapraszamy Państwa do wysłuchania osiemnastego nagrania z serii podcastów historycznych pt. „Polenaktion. Historia w trzech odsłonach”. Na początku lat 30. XX wieku w Niemczech zamieszkiwało około 50 tys. Żydów polskiego pochodzenia. Opuścili oni odradzające się po latach niebytu państwo polskie po I wojnie światowej, w poszukiwaniu pracy i w nadziei,

Continue reading
Płyty nagrobne z cmentarza żydowskiego. Grafika zapowiadająca kolejny podcast historyczny w ramach cyklu "Ślad pokoleń" poświęconego społeczności żydowskiej Bytomia

Podcast historyczny „Kamienie na macewach. Rzecz o żydowskich nekropoliach w Bytomiu”

Zapraszamy Państwa do wysłuchania siedemnastego nagrania z serii podcastów historycznych pt. „Kamienie na macewach. Rzecz o żydowskich nekropoliach w Bytomiu”. Cmentarze z jednej strony stanowią i będą widocznym śladem po tych, którzy odeszli, z drugiej zaś opowiadają historię społeczności przez pryzmat imion i nazwisk wyrytych na macewach. Mają one w

Continue reading
Bączek żydowski. Grafika do podcastu historycznego pt. „Nun, gimel, he i szin. Bączek żydowski”

Podcast historyczny „Nun, gimel, he i szin. Bączek żydowski”

Zachęcamy do odsłuchania kolejnego podcastu historycznego, towarzyszącego wystawie „Ślad pokoleń”. Podcast historyczny „Nun, gimel, he i szin. Bączek żydowski”, tym razem jest poświęcony radosnemu świętowaniu. Chanuka należy do najważniejszych, a zarazem najbardziej radosnych, świąt judaizmu. Obchodzona jest w okresie jesienno-zimowym, ma charakter ruchomy. Żydowskie święto świateł jest przepełnione głęboką symboliką

Continue reading
Grafika wektorowa postaci Maxa Tau'a. Plansza do podcastu historycznego pt. „Max Tau. Bo warto wierzyć w ludzi…”

Podcast historyczny „Max Tau. Bo warto wierzyć w ludzi…”

Kim był Max Tau wierzył i dlaczego propagował ideę pojednania między narodami? Zachęcamy do odsłuchania kolejnego podcastu historycznego z cyklu „Ślad pokoleń”. Więcej o życiu bohatera podcastu dowiecie się z nagrania pt. „Max Tau. Bo warto wierzyć w ludzi…” Urodził się 19 stycznia 1897 roku w Bytomiu, w rodzinie Nathana

Continue reading
Postać Kazimierza Moździerza-Sprawiedliwego wśród Narodów Świata. Grafika do cyklu podcastów historycznych pt. "Ślad pokoleń".

Podcast historyczny „Kazimierz Moździerz. Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”

Kazimierz Moździerz należy do grona ponad 7 tys. Polaków, którym nadano tytuł Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Powojenne losy związały tego wybitnego artystę z Bytomiem, a pochodził ze Lwowa. Urodził się 19 lutego 1918 roku. Był absolwentem Instytutu Sztuk Plastycznych, ukończył go już podczas trwania wojny. W 1942 roku pomógł wydostać

Continue reading
Grafika wektorowa ze zdjęciem Doliny Gmin w Instytucie Pamięci Męczenników i Bohaterów Holocaustu JAD Vashem w Jerozolimie. Grafika do podcastu historycznego w ramach cyklu "Ślad pokoleń"

Podcast historyczny „Dolina Gmin. 3720 km na południe”

Bytom i Jerozolimę dzieli 3720 kilometrów. Dolina Gmin w Instytucie Pamięci Męczenników i Bohaterów Holocaustu JAD Vashem w Jerozolimie to jedyny w swoim rodzaju i niepowtarzalny pomnik pamięci ofiar zagłady, który obejmuje niewiele ponad hektar powierzchni. Powstał, a wręcz wyrósł, z naturalnego podłoża. Inspiracją dla przygotowania tego miejsca był fragment

Continue reading

Podcast historyczny „Balsaminka. Czas hawdali”

Balsaminka – liturgiczne naczynie żydowskie w postaci puszki, ze zdobieniami, które służy do przechowywania wonnych przypraw korzennych i ziół, m.in. goździków, imbiru, muszkatu, ziela angielskiego z mirtem czy płatków róż. Najstarsze zachowane informacje o naczyniach na wonności pochodzą z XII wieku. Balsaminki wykorzystuje się w trakcie hawdali – modlitwy, która

Continue reading

Podcast historyczny „Czy ten produkt jest koszerny? Przepis na chałę”

Koszerność – pojęcie odnoszące się do reguł obowiązujących w prawie żydowskim, które określają, jakie produkty są dozwolone do spożycia. Słowo koszerny określa także warunki, w jakich produkty te powinny być przygotowywane czy produkowane i spożywane. Zasady koszerności wywodzą się z Tory. Dawniej, kiedy posiłki przygotowywano w domach można było mieć

Continue reading

Podcast historyczny „Wykluczeni. Sara, Israel i »noc kryształowa«”

Antysemityzm nie był w Niemczech zjawiskiem nowym. O ile przed dojściem do władzy Adolfa Hitlera w 1933 roku opierał się on na wrogości wobec Żydów jako konkurencji ekonomicznej i miał podłoże we frustracji społecznej, spowodowanej klęską Niemiec podczas I wojny światowej, o tyle w latach 30. stał się filarem polityki

Continue reading

Podcast historyczny „Menachem Baruch March. Jeniec brytyjski nr 4573”

Wojna – czas chaosu, niepokojów, ludzkich dramatów… W latach II wojny światowej władze niemieckie zakładały, że Górny Śląsk poprzez maksymalne zaangażowanie istniejącej infrastruktury przemysłowej wzmocni niemiecki potencjał gospodarczy. Do prac ponad siły włączano m.in. jeńców wojennych, osadzonych w stalagach Lamsdorf i Teschen. Obydwu obozom macierzystym podlegało ponad 2,5 tys. komand

Continue reading

Podcast historyczny „Gdy kurtyna idzie w górę. O kulturze żydowskiej w kilku aktach”

Milknie gwar, a kurtyna idzie w górę… Wszystko dla widza. Związki pomiędzy teatrem żydowskim, sceną a Bytomiem sięgają początków XX wieku i niebywale odważnej inicjatywy bytomskiego przedsiębiorcy i bankiera, która posłużyć miała nie tylko społeczności żydowskiej. Franz Landsberger (1953–1925) był człowiekiem instytucją, zaangażowanym na wielu polach. Poza pracą i rozlicznymi

Continue reading

Podcast historyczny „Gwiazda Dawida. O spotkaniu Rolfa Kralovitza, Isaaca Meiera Bartfelda i Markusa Boroschka”

W maju 1940 roku Centralny Urząd ds. Żydów (Zentrale Dienststelle für Juden), podlegający Urzędowi Pracy w Berlinie, wydał nakaz oznakowania gwiazdą Dawida w kolorze żółtym żydowskich pracowników przymusowych. Został jednak szybko uchylony przez Gestapo. Rok później, w lipcu 1941 roku, sekretarz stanu Karl Hermann Frank zwrócił się o wydanie zgody

Continue reading

Podcast historyczny „Berta, Mina i Selma. Żydowskie kobiety przedwojennego Bytomia”

Z jednej strony skromne, czasami zdawałoby się schowane, a nawet wycofane z pewnych sfer życia publicznego, z drugiej zaś strony niezwykle opiekuńcze i zaangażowane, głównie w działania o charakterze społecznym i dobroczynnym. Jakie więc były żydowskie kobiety Bytomia? Zapraszamy Państwa do wysłuchania szóstego nagrania z serii podcastów historycznych pt. „Berta,

Continue reading

Podcast historyczny „Na odrzwiach domu. Mezuza i klaf”

W Żydowskim Domu Modlitwy w Bytomiu leżały w pudełku, jedna obok drugiej, te wiekowe i te bardziej nowoczesne, wykonane z tworzywa sztucznego – mezuzy. Być może miały zostać dopiero przytwierdzone do odrzwi domów, a być może zostały stamtąd zdjęte i trafiły do pudełka jedna po drugiej. Dziś trudno dociec losów

Continue reading

Podcast historyczny „Jedyny taki koncert. Co łączy Bronisława Hubermana z Bytomiem?”

Któż nie kojarzy nazwiska pochodzącego z Częstochowy Bronisława Hubermana – jednego z najwybitniejszych skrzypków-wirtuozów pierwszej połowy XX wieku, a zarazem najbardziej oddanego popularyzatora utworów skrzypcowych Karola Szymanowskiego? To jednak nie tylko muzyk o międzynarodowej sławie, jak zwykło się go postrzegać i klasyfikować, lecz także polityk, pisarz, pedagog, organizator życia artystycznego,

Continue reading

Podcast historyczny „Richterowie i Taterkowie. W poszukiwaniu więzów rodzinnych i śladów pamięci”

Bytom to fascynujące miasto z wielowiekową historią, usytuowane na pograniczu kultur, języków i tradycji. Od wieków żyli w nim obok siebie przedstawiciele kilku religii, w tym Żydzi. Ich aktywność społeczną odzwierciedlały liczne stowarzyszenia i organizacje o charakterze oświatowym, pomocowym czy charytatywnym. Ta historia rozpoczyna się od Fischela Richtera, który urodził

Continue reading