Głównych bohaterów najbliższego spotkania będzie kilku: Rainer Maria Rilke, jego żona Klara Rilke-Westhoff i Paul Cézanne.

Pierwszy z nich to Rainer Maria Rilke – genialny poeta i eseista, piszący po niemiecku, którego trudno przypisać do określonej narodowości z tego prostego powodu, że co najmniej dwa razy w aurze skandalu, wycofywał się z tego, co zwierzył dziennikarzom. A wydawałoby się, że biografia poety, który urodził się w 1875 roku, nie może być spowita żadną tajemnicą, a tymczasem są jeszcze znaki zapytania związane z jego biografią.

Wielkość twórczości pisarza spuentuje Zbigniew Herbert w liście do Ryszarda Krynickiego:

Z poezji tego szalonego wieku zostanie Rilke, Eliot i kilku innych dostojnych szamanów, którzy znali sekret zaklinania słów formy odpornej na działanie czasu, bez czego nie ma frazy godnej pamiętania, a mowa jest jak piasek.

Ta wielkość jednak ma swoje uzasadnienie. Książka Rilkego, a raczej esej o Rodinie, listy dotyczące twórczości van Gogha oraz wreszcie… spory pakiet korespondencji skierowanej do Klary. Korespondencja ta związana była z Paulem Cézanne’em – francuskim malarzem postimpresjonistycznym – w której poeta odsłoni swoje fascynacje artystą i jego dążeniem do doskonałości. Paradoksalnie listy odkryją przede wszystkim Rilkego – twórcę, który uczył się i uczy nas: patrzenia i uważności.

W jaki sposób to robił, czym zaskakuje, jak przekładał przemyślenia i wiadomości na język poezji – spróbujemy sobie na te pytania odpowiedzieć. Jak wielki był jego wpływ na literaturę europejską, i kto koniecznie chciał go wykorzystać w polityce, to kolejna sprawa, której dotkniemy.

Rilke obrazy Cézanne’a analizować będzie w rok po śmierci artysty, jednakże wyjątkowość jego twórczości zauważy już w 1900 roku. Tę wyjątkową intuicję w postrzeganiu wielkości innych ujawniają listy do Klary.

Rilke pisał do żony, która była rzeźbiarką, czyli do kogoś, kto był profesjonalistą i wiedział, o czym nadawca mówił. Tymczasem Klara była i pozostała w cieniu męża. Warto ją oświetlić, albowiem trzy jej listy do Rilkego zdradzają, że była zadziwiającą osobowością. Kobietą, której talentu należało się bać. Cień geniusza bywa przytłaczający – i o tym też sobie opowiemy.

Zapraszamy.

kiedy? 22 kwietnia 2026 (środa), godz. 17.00
gdzie? Sala Kolumnowa, ul. Wojciecha Korfantego 34
kto prowadzi? Jolanta Zaczkowska
wstęp? 4 zł