„Szlachetne zdrowie, póki faraon się nie dowie. Jak ludzie w starożytności dbali o zdrowie” to tytuł wykładu, który odbędzie się 12 marca o godzinie 17.00 w Sali Kolumnowej MGB. Wśród zagadnień przygotowanych przez archeologa Jarosława Święcickiego znajdą się interesujące tematy. Czy już 10 tysięcy lat temu ludzie potrafili przeprowadzać operacje czaszki? Czy pacjenci epoki kamienia przeżywali zabiegi chirurgiczne? Gdzie kończyła się magia, a zaczynała medycyna? Prelekcja to okazja do zdobycia wiedzy o pierwszych chirurgach, o granicy między rytuałem a terapią oraz o niezwykłej odwadze ludzi, którzy już tysiące lat temu próbowali ratować życie i zdrowie.

Najstarsze materialne ślady trepanacji – czyli chirurgicznego otwierania czaszki za życia – pochodzą już z mezolitu (ok. 10 000–8000 lat p.n.e.), a ich liczba wyraźnie wzrosła w epoce neolitu. Archeolodzy odkryli wiele takich czaszek na całym świecie – od Afryki Północnej i Europy po Azję. Co najbardziej zadziwiające, wokół wielu otworów widoczne są ślady regeneracji kości, co oznacza, że pacjenci przeżywali operacje. Słuchacze wykładu dowiedzą się, jakimi metodami wykonywano zabiegi.

Prelegent opowie również o medycynie epoki brązu – o usztywnianiu złamanych kończyn, o kolejnych przykładach trepanacji oraz o rozwoju wiedzy praktycznej. Następnie przeniesie słuchaczy do świata starożytnych krain – Egiptu, Mezopotamii, Grecji i Rzymu – do traktatów medycznych, papirusów, narzędzi chirurgicznych oraz postaci, takich jak Hipokrates czy Galen.

Nie zabraknie także przykładów z ziem dzisiejszej Polski – w tym czaszki z Przeczyc z wyraźnymi śladami wygojonej trepanacji – dowodu na to, że również tutaj podejmowano skomplikowane interwencje chirurgiczne.

kiedy? 12 marca 2026 (czwartek), godz. 17.00
gdzie? Sala Kolumnowa, ul. Wojciecha Korfantego 34
kto prowadzi? Jarosław Święcicki
wstęp? 4 zł

Ilustracja: domena publiczna