101 180 chrząszczy, 10 000 gatunków, 133 rodziny, 145 gablot. Mowa o najczystszej esencji entomologicznego geniuszu – kolekcji, którą Andrzej Lasoń tworzył przez 35 lat, od 1989 aż do 2024 roku. Każdy z owadzich bohaterów został pieczołowicie opisany, skatalogowany i umieszczony w jednej z z gablot. Zbiory MGB wzbogaciły się o ten cenny nabytek, za sprawą projektu „Zakup kolekcji systematycznej chrząszczy (Coleoptera) świata, autorstwa Andrzeja Lasonia”. Projekt dofinansowano ze środków programu Rozbudowa zbiorów muzealnych – program własny Narodowego Instytutu Muzeów – 2025 pochodzących z budżetu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Przedmiotem zakupu jest kolekcja systematyczna chrząszczy (Coleoptera) świata. Kolekcja autorstwa Andrzeja Lasonia powstawała w latach 1989-2024. Zbiór tzw. suchy usystematyzowany w 145 standardowych gablotach entomologicznych.
Liczy ona ponad 100 tysięcy okazów chrząszczy (101 180) ze 133 rodzin (Coleoptera) z około 10 000 gatunków opracowanych taksonomicznie i systematycznie. W kolekcji znajdują się 183 okazy typowe (w tym znaczna ich część została opisana przez A. Lasonia), tzn. holotypy i paratypy – okazy na podstawie, których opisane zostały nowe dla wiedzy taksony gatunkowe. Wzorce gatunkowe (okazy serii typowej) to, w zakresie dziedzictwa naturalnego, najcenniejsze eksponaty o wartości globalnej.
Integralną składowa kolekcji jest baza danych kolekcji w której zdigitalizowane są wszystkie okazy ze zbioru A. Lasonia.
Przedmiotowa kolekcja jest unikatowa nie tylko ze względu na jej wielkość ale wartość dla światowej nauki i dziedzictwa naturalnego. Andrzej Lasoń pomimo braku akademickiego wykształcenia kierunkowego jest jednym z czterech najlepszych w skali globalnej specjalistów od rodziny Nitidulidae (Coleoptera) stąd wartość naukowa i muzealna tylko tego fragmentu kolekcji (ponad 22 tysiące okazów w tym 135 okazów typowych nowych dla nauki taksonów) jest nie do przecenienia. Należy również podkreślić, że i w innych rodzinach znajdują się typy opisowe nowych dla nauki gatunków. Kolekcja A. Lasonia powstawała w oparciu o badania naukowe i współpracę krajową (m. in. z Działem Przyrody Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu) oraz międzynarodową związaną z bioróżnorodnością szczególnie cennych przyrodniczo miejsc na naszym globie (twz. hotspots). Andrzej Lasoń jest przykładem wybitnego i uznanego w skali globalnej specjalisty wywodzącego się z tzw. nauki obywatelskiej. Do jego bliskich współpracowników (co potwierdzają wspólne publikacje i realizowane projekty badawcze) należą czterej najwybitniejsi specjaliści od rodziny Nitidulidae (Chrzaszcze – Coleoptera) w świecie:
Josef Jelinek, Department of Entomology, National Museum, Cirkusová 1740, CZ-193 00 Praha 9—Horní Počernice, Czech Republic
Paolo Audisio, Department of Biology and Biotechnologies “Charles Darwin”, Sapienza Università di Roma, Viale dell’Università 32, Rome, I-00185, Italy
Sadatomo Hisamatsu, Department of Environmental Science, University of Human Environments, 6−2 Kami-sanbon-matsu, Okazaki, Aichi, 444−3505, Japan
Alexander G. Kirejtshuk, Zoological Institute of the Russian Academy of Sciences, Universitetskaya nab., 1, St. Petersburg 199034, Russia
———————————————————————————————————————————————–
Dofinansowanie: 234 400,00 zł
Całkowita Wartość: 298 860,00 zł
Data podpisania umowy: lipiec 2025
