232 jajka, 49 zestawów, 45 uczestników, 8 debiutantów, 35. edycja konkursu – to najważniejsze liczby wystawy „Górnośląskie kroszonki 2025”, którą jak co roku poprzedził konkurs dla kroszonkarzy. Na ekspozycji można podziwiać ozdobne jajka wykonane techniką rytowniczą, ażurowe, malowane woskiem czy farbami akrylowymi, wytrawiane kwasem, owinięte rdzeniem sitowia, ozdobione kolorowymi nićmi, koralikami oraz suchymi kwiatkami. Kroszonkarze biorący udział w konkursie po raz kolejny dali popis swoich umiejętności. Prezentując fikuśne wzory na wielkanocnych jajkach, niewątpliwie wzbudzą zachwyt zwiedzających. Gabloty ekspozycyjne wystawy mienią się kolorami i deseniami. Stanowią doskonałą inspirację dla tych, którzy do wielkanocnego koszyka szykują zdobione jajka.
Uroczyste rozdanie nagród i otwarcie wystawy odbyło się z udziałem: Joanny Bojczuk – członkini zarządu województwa śląskiego, Michała Kopańskiego – wicewojewody województwa śląskiego, Magdaleny Górak – zastępcy prezydenta Bytomia oraz Marcina Dworaka – pełnomocnika Górnośląsko- Zagłębiowskiej Metropoli ds. nowej mobilności. W spotkaniu wzięła udział także Paulina Cius-Górska – dyrektor „Muzeum Górnośląski Park Etnograficzny” w Chorzowie. To właśnie w chorzowskim skansenie odbędzie się przyszłoroczny konkurs. Złote jajo przekazane przez Iwonę Mohl – dyrektor Muzeum Górnośląskie w Bytomiu – stało się symbolem konkursu kroszonek organizowanego w nowym miejscu. Wystawa czasowa „Górnośląskie kroszonki 2025” została zorganizowana przy udziale gminy Bytom.
Wystawę kroszonek poprzedza konkurs, który w tym roku odbył się się po raz 35. Prace jak zwykle zostały ocenione w 4 technikach: rytowniczej, malowania woskiem, innych technikach tradycyjnych i technice nowatorskiej. Konkursowe jury podkreślało wysoki poziom prac.
Anna Grabińska-Szczęśniak, przewodnicząca komisji konkursowej i kuratorka wystawy:
Ku radości jury najwięcej kroszonek zostało zgłoszonych w kategorii rytowniczej, czyli w technice klasycznej – tradycyjnej, która wymaga bardzo dużych umiejętności, precyzji i cierpliwości. Niektórzy kroszonkarze zaczynają przygotowywać jajka w okolicach Bożego Narodzenia.
Wymagania stawiane kroszonkarzom są bardzo wysokie. Jak mówi Anna Grabińska-Szczęśniak, zaskoczeniem był bardzo wysoki poziom prac zgłoszonych w technice rytowniczej. Wysoką jakością odznaczały się kroszonki przygotowane zarówno przez osoby, które od lat biorą udział w konkursie, jak i te wykonane przez debiutantów. Motywy pojawiające się na kroszonkach są przeróżne.
Anna Grabińska-Szczęśniak dodała również:
Większość kroszonkarzy trzyma się wzorów charakterystycznych dla danej techniki. Jajka drapane zdobione są najczęściej w delikatne kwiaty, ornamenty roślinne. W metodzie batikowej pojawią się wielokolorowe wzory geometryczne. Z kolei te malowane woskiem, tworzą kompozycje florystyczne składające się z charakterystycznych pociągnięć woskiem i kropek.
W tym roku przebojem okazały się jajka strusie z motywami zwierząt wykonane tradycyjną techniką drapaną.
fot. Witalis Szołtys
***
Lista nagrodzonych osób:
I nagroda
Technika rytownicza
Magdalena Czekała
I nagroda
Technika rytownicza
Klaudia Swoboda
Nagroda Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii
II nagroda
Technika rytownicza
Joachim Orłowski
III nagroda
Technika rytownicza
Szymon Dylus
Wyróżnienie
Technika rytownicza
Małgorzata Drożdż
Nagroda Dyrektora Teatru Rozrywki
Wyróżnienie
Technika rytownicza
Magdalena Kramarczyk
Nagroda Wojewody Śląskiego Marka Wójcika
Nagroda Kolei Śląskich
Wyróżnienie
Technika rytownicza
Regina Morcinek
Nagroda za debiut
Technika rytownicza
Paweł Materzok
Nagroda za debiut
Technika rytownicza
Katarzyna Fabiańczyk
Nagroda Dyrektora Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu
Technika rytownicza
Katarzyna Gembalczyk
Technika rytownicza
Andrzej Szmigielok
Nagroda Marszałka Województwa Śląskiego Wojciecha Saługi
Nagroda Prezydenta Bytomia Mariusza Wołosza
Nagroda Parku Śląskiego
Nagroda Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej
Nagroda Dyrektora Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”
Nagroda Opery Śląskiej
Nagroda Piekarni-Cukierni Kwapisz
Technika rytownicza
Adam Lasota
Nagroda Regionalnego Instytutu Kultury im. Wojciecha Korfantego
Nagroda Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii
Technika rytownicza
Julia Fiegler
Nagroda Teatru Śląskiego im. Stanisława Wyspiańskiego
I nagroda
Technika malowania woskiem
Teresa Drapała
II nagroda
Technika malowania woskiem
Danuta Skrodzka
III nagroda
Technika malowania woskiem
Gabriela Krecht
Wyróżnienie
Technika malowania woskiem
Joachim Orłowski
Technika malowania woskiem
Izabella Terlecka-Synowiec
Nagroda Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”
I nagroda
Inne techniki tradycyjne
Joanna Michalik
Nagroda Ligi Kobiet Nieobojętnych
Nagroda Teatru Śląskiego im. Stanisława Wyspiańskiego
III nagroda
Inne techniki tradycyjne
Olga Paleczna
III nagroda
Inne techniki tradycyjne
Ignacy Magiera
Wyróżnienie
Inne techniki tradycyjne
Joachim Orłowski
I nagroda
Techniki nowatorskie
Joachim Orłowski
Nagroda Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii
I nagroda
Techniki nowatorskie
Barbara Berdyczko
Nagroda Teatru Śląskiego im. Stanisława Wyspiańskiego
II nagroda
Techniki nowatorskie
Ewa Gawenda
Nagroda Publiczności
III nagroda
Techniki nowatorskie
Aleksandra Mrok-Rutkowska
Nagroda Senator RP Haliny Biedy
***
Wystawa „Górnośląskie kroszonki 2025”
Kurator: Anna Grabińska-Szczęśniak
Współpraca: Anna Jurczyk, dr Daria Misiak
Aranżacja i oprawa graficzna: Anna Foks, Agata Knapik
Projekt plakatu, banneru i zaproszenia: Anna Foks, Agata Knapik
Projekt folderu: Anna Foks, Agata Knapik
Zdjęcia do folderu: Witalis Szołtys
Redakcja i korekta tekstów: dr Anna Matuszewska-Zator
Promocja wydarzenia: Paweł Fröhlich, Klara Puzoń, Anna Jurzyca
Montaż wystawy: Michał Kołodziejczyk, Mariusz Gruszka, Antoni Fujak, Mirosław Dobrzański, Paweł Pilis, Agata Knapik, Anna Foks
Patroni honorowi:
Wojewoda Śląski Marek Wójcik
Marszałek Województwa Śląskiego Wojciech Saługa
Prezydent Bytomia Mariusz Wołosz
Senator RP Halina Bieda
Prezes Zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii Kazimierz Karolczak
Wystawa została zorganizowana przy udziale gminy Bytom.
Partnerzy:
ZBM – Towarzystwo Budownictwa Społecznego Sp. z o.o.
Park Śląski
Koleje Śląskie
Opera Śląska
Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego
Teatr Rozrywki
Liga Kobiet Nieobojętnych
Piekarnia-Cukiernia Kwapisz
Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”
Regionalny Instytut Kultury im. Wojciecha Korfantego
Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej
Patroni medialni:
TVP3 Katowice
TVP Info
Radio Piekary
Gość Niedzielny