Bytomskie kobiety od średniowiecza tworzyły barwną kartę w historii miasta. Aktywnie uczestniczyły w życiu społecznym, a nierzadko także politycznym. Wśród nich znajdowały się postacie nieprzeciętne, bez których wiele miejskich inicjatyw nie zostałoby zrealizowanych. Na przełomie XIX i XX wieku, wraz z postępującą industrializacją regionu, aktywność kobiet jeszcze bardziej wzrosła.

Do protagonistek tego okresu należała między innymi Dorothea Brüning, żona nadburmistrza Brüninga, która wspierała męża w czasie dynamicznego rozwoju miasta. Angażowała się w liczne przedsięwzięcia mające na celu poprawę warunków życia mieszkańców Bytomia i okolic.

Wybitną postacią była także Eva von Tiele-Winckler, znana jako Matka Ewa z Miechowic – założycielka i fundatorka Zakładów Opiekuńczych oraz Ewangelickiego Diakonatu „Ostoja Pokoju”. Poza Miechowicami stworzyła ponad 40 Domów dla Bezdomnych, dając opiekę dzieciom pozbawionym wsparcia. Jej dzieło przetrwało do dziś, a w testamencie pozostawiła przesłanie praktykowania bezinteresownej, nieegoistycznej miłości.

Wśród zasłużonych kobiet Bytomia była hrabina Johanna Schaffgotsch, wywodząca się z ubogiej rodziny. Przedsiębiorcza, pracowita i wykształcona, wspierała budowę kościołów i szpitali, pomagała ubogim oraz dzieciom. Z dumą podkreślała swoje pochodzenie, a podczas uroczystości przywdziewała tradycyjny strój górnośląski.

Na trwałą pamięć zasłużyła również znakomita lekarka, oddana swoim pacjentkom, dr Paula Heidenreich-Kühn. W 1933 roku otworzyła prywatną kobiecą klinikę i dom porodowy. Jako kobieta-lekarz była postacią znaczącą w medycynie, zwłaszcza w kontekście położnictwa i opieki nad kobietami.

W Bytomiu urodziła się także Else Croner – pisarka, pedagog i emancypantka. Zajmowała się wychowaniem i psychologią dziewcząt, czyli – jak pisała – „młodzieży żeńskiej”. Dostrzegała rosnącą rolę kobiet w życiu publicznym i postulowała nowe podejście do edukacji.

Gabriele Magnis, hrabianka pracująca w policji i kierownik Związku Caritas w Bytomiu, pomagała odrzuconym, prześladowanym, potrzebującym i wypędzonym, często ryzykując własną wolność. Odważna i bezkompromisowa, działała ponad wszelkimi podziałami udzielając pomocy wszystkim potrzebującym.

Therese Maßing, założycielka szkoły opieki społecznej w Bytomiu, stworzyła wówczas największe centrum kształcenia w tym zakresie kobiet we wschodnich Niemczech. Głęboko religijna, wpajała uczennicom zasady moralne niezbędne w ich pracy.

Nie sposób pominąć Kate Steinitz (Käte, Käthe Traumann) – artystki, malarki, dziennikarki i poliglotki. Wnuczka Honorowego Obywatela Bytomia, Moritza Mannheimera, zajmowała się też fotografią i prowadziła własne wydawnictwo. Zafascynowana postacią Leonarda da Vinci, stworzyła cenny do dziś katalog poświęcony jego twórczości. W Hanowerze jej nazwisko wciąż patronuje ulicy w centrum miasta.

kiedy? 7 grudnia 2025 (niedziela), godz. 15.00
gdzie? Centrum Edukacji, pl. Jana III Sobieskiego 2
kto prowadzi? Izabella Kühnel
wstęp? 4 zł