Sokolnictwo jest sztuką polowania o wielowiekowej, mocno zakorzenionej w kulturze tradycji. Współcześnie kojarzy się przede wszystkim z królewskimi polowaniami, ma jednak znacznie szerszy kontekst. Można patrzeć na nie przez pryzmat historii gospodarczej (zdobywanie pożywienia), historii dyplomacji, historii społecznej lub historii prawa. Można także prezentować sokolnictwo jako autonomiczną działalność lub obszar historii łowiectwa. Prowadzone są ponadto badania z perspektywy historii rzemiosła i dziejów wytworów materialnych mających duże znaczenie w działalności sokolniczej. Poza tym istnieją prace językoznawcze analizujące socjolekt tych, którzy zajmowali i zajmują się ptakami drapieżnymi. Osobną kategorię stanowią źródła o sokolnictwie rozpatrywanym jako rozrywka (ewentualnie sposoby spędzania czasu wolnego) lub sport. I wreszcie można przybliżać sokolnictwo i jego dzieje z perspektywy sztuki, zwłaszcza sztuk plastycznych.
W ramach zadania zostały przygotowane filmy w formie wywiadów z sokolnikami, którzy opowiedzieli o historii współczesnego polskiego sokolnictwa, o początkach kształtowania się sokolnictwa w powojennej Polsce, pierwszych utensyliach sokolniczych, o tym, co jest według nich najcenniejsze i najtrudniejsze do zachowania dla przyszłych pokoleń, co stanowi szczególne wyzwanie na drodze przekazania adeptom sztuki sokolniczej, a także o tym, jak w ich ocenie prezentować dziedzictwo niematerialne w instytucjach kultury. Opowieści sokolników pozwalają na dostarczenie odbiorcom wielu cennych informacji na temat kultury sokolniczej oraz obalenie mitów i wyobrażeń, które narosły wokół sokolnictwa. Depozytariusze poruszają także kwestie zmian i przekształceń będących istotą kultury żywej.

Do udziału w nagraniach zaprosiliśmy depozytariuszy-sokolników, którzy zajmują się edukacją sokolniczą i popularyzowaniem dziedzictwa niematerialnego. Ogromną wartością tego projektu jest oddanie głosu tym, którzy sami opowiedzą o swoim dziedzictwie. Każda relacja badacza jest wiedzą zapośredniczoną, w pewien sposób już raz „przetłumaczoną” – udział depozytariuszy pozwala więc na przekazanie informacji o dziedzictwie bez ryzyka niezamierzonego dopowiedzenia czy uzupełnienia wiedzą osób trzecich.

Dodatkowy materiał stanowi film z udziałem specjalistów: badaczy kultury niematerialnej, muzealników i pracowników instytucji kultury zajmujących się dziedzictwem niematerialnym. Opowiadają oni o wyzwaniach związanych z przekazywaniem dziedzictwa niematerialnego, o możliwych sposobach jego prezentacji w instytucjach kultury i o tym, jak w ich opinii można „pokazywać” i „przechowywać” w muzeach jego elementy.

Całość, ujęta w siedem filmów-wywiadów, została opublikowana na stronie Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu (www.muzeum.bytom.pl), profilu Muzeum w serwisach YouTube i Facebook.

Celem realizowanego projektu jest zwiększenie zaangażowania depozytariuszy w nawiązywanie współpracy z instytucjami kultury, rozszerzenie zasobu wiedzy o niematerialnym dziedzictwie kulturowym oraz wzrost świadomości społecznej w zakresie badania żywej kultury i ochrony żywego dziedzictwa niematerialnego.

Projekt „Współczesne sokolnictwo w Polsce – historia mówiona” jest dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Instytutu Dziedzictwa – „Niematerialne – przekaż dalej”.

Autorka i koordynatorka projektu: dr Daria Misiak